- Đặt cọc theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015: bên đặt cọc rút thì mất cọc, bên nhận cọc rút thì trả cọc và thêm một khoản bằng tiền cọc, trừ khi có thoả thuận khác
- Ký quỹ theo Điều 330 Bộ luật Dân sự 2015: tiền gửi vào tài khoản phong toả tại tổ chức tín dụng để bảo đảm nghĩa vụ
- Hợp đồng mua bán mới là văn bản chính. Theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chủ đầu tư chỉ thu cọc tối đa 5% và chỉ khi nhà đủ điều kiện bán
Ba loại giấy, ba mức ràng buộc
| Đặt cọc | Ký quỹ | Hợp đồng mua bán | |
|---|---|---|---|
| Luật gốc | Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015; khoản 5 Điều 23 Luật KDBĐS 2023 | Điều 330 Bộ luật Dân sự 2015 | Điều 44, 46 Luật KDBĐS 2023 |
| Mục đích | Bảo đảm sẽ ký hợp đồng | Bảo đảm thực hiện một nghĩa vụ đã thoả thuận | Mua bán căn nhà |
| Tiền nằm ở đâu | Bên nhận cọc giữ | Tài khoản phong toả tại tổ chức tín dụng | Chủ đầu tư nhận theo từng đợt |
| Khi một bên đổi ý | Mất cọc hoặc bị phạt cọc, trừ khi thoả thuận khác | Theo thoả thuận ký quỹ | Theo điều khoản phạt, chấm dứt hợp đồng |
Tóm tắt của tôi từ Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (KDBĐS). Hậu quả cụ thể còn tuỳ chữ ghi trong từng văn bản.
Đặt cọc: luật giới hạn 5%
Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, tiền cọc để bảo đảm việc ký kết hợp đồng. Bên đặt cọc từ chối ký thì mất cọc. Bên nhận cọc từ chối thì trả lại cọc và thêm một khoản bằng tiền cọc. Hai bên có thể thoả thuận khác.
Với nhà đang xây của chủ đầu tư, khoản 5 Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đặt thêm ba giới hạn:
- Chỉ thu cọc khi nhà đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh
- Tiền cọc không quá 5% giá bán
- Thoả thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán
Ký quỹ: tiền gửi vào tài khoản phong toả
Điều 330 Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa ký quỹ là gửi tiền, kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong toả tại một tổ chức tín dụng. Mục đích là bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.
Trên thị trường, một số dự án dùng "thoả thuận ký quỹ" ở giai đoạn trước hợp đồng mua bán. Khoản tiền thường được trừ vào đợt ký hợp đồng.
Ví dụ từ hai dự án tôi đang bán
The CityOn (theo chính sách bán hàng, tôi đã ghi ở bài The CityOn bàn giao khi nào):
- Giữ căn: đặt cọc 50 triệu
- Ký thoả thuận ký quỹ, dự kiến tháng 10–11/2026: đóng đợt 10%
- Ký hợp đồng mua bán, dự kiến khoảng tháng 8/2027: đóng thêm 10%
The Parkland (theo phiếu tính giá, xem bài lịch thanh toán The Parkland):
- Ký thoả thuận giữ chỗ, ký quỹ: nộp 100 triệu
- Sau 5 ngày: nộp thêm cho đủ mức theo loại căn, với căn rẻ nhất khoảng 10–12% giá căn
- Ký hợp đồng mua bán: tiền ký quỹ được trừ vào đợt này

Ở cả hai ví dụ, khoảng cách từ lúc ký quỹ tới lúc ký hợp đồng có thể vài tháng tới gần một năm. Trong thời gian đó, quyền lợi của anh chị nằm trong thoả thuận ký quỹ. Vì vậy văn bản này cũng cần đọc kỹ.
Sáu câu nên hỏi trước khi nộp tiền
- Văn bản này tên là gì: phiếu giữ chỗ, thoả thuận đặt cọc hay thoả thuận ký quỹ?
- Tiền chuyển vào tài khoản của ai, ở ngân hàng nào, có phong toả không?
- Giá căn đã ghi chốt trong văn bản chưa? Khi nào giá được thay đổi?
- Dự kiến ký hợp đồng mua bán khi nào? Quá hạn mà chưa ký thì sao?
- Nếu chủ đầu tư không ký hợp đồng được, tiền hoàn trong bao lâu, có lãi không?
- Nếu tôi đổi ý, tôi mất những gì?
Bộ luật Dân sự 2015 (số 91/2015/QH13). Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (số 29/2023/QH15) và Luật Nhà ở 2023 (số 27/2023/QH15), cùng có hiệu lực từ 1/8/2024 theo Luật số 43/2024/QH15. Tôi tra điều khoản ngày 20/11/2026.
Hỏi đáp
Đặt cọc mua căn hộ đang xây tối đa bao nhiêu?
Theo khoản 5 Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chủ đầu tư chỉ thu cọc không quá 5% giá bán, và chỉ khi nhà đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Ký quỹ khác đặt cọc thế nào?
Đặt cọc bảo đảm việc ký hợp đồng, có quy tắc mất cọc, phạt cọc theo Điều 328 Bộ luật Dân sự. Ký quỹ là gửi tiền vào tài khoản phong toả tại tổ chức tín dụng để bảo đảm nghĩa vụ, theo Điều 330. Hậu quả khi đổi ý theo thoả thuận ký quỹ.
Bỏ cọc thì mất tiền không?
Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, bên đặt cọc từ chối ký hợp đồng thì mất cọc, trừ khi hai bên có thoả thuận khác.
Tiền ký quỹ có được trừ vào tiền mua nhà không?
Ở các ví dụ The CityOn, The Parkland, tiền ký quỹ được trừ vào đợt ký hợp đồng mua bán, theo chính sách bán hàng. Anh chị kiểm tra dòng này trong văn bản mình ký.